Yusuf Arslan
3 Haziran 2026
Tüp bebek tedavisi söz konusu olduğunda, çocuk sahibi olamayan çiftlerin çoğunda kadınlar ön planda olsa da, gerçekte sorunların yarısından fazlası erkek kaynaklıdır. Bu nedenle, erkeklerin muayenesi, tedavi sürecini hızlandırarak daha etkili sonuçlar almayı sağlayabilir. Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, erkeklerde sıklıkla karşılaşılan sperm üretim bozuklukları, kanallardaki tıkanıklıklar ve hormonal dengesizlikler hakkında bilgi veriyor.
Prof. Dr. Tıraş, erkek kısırlığının karmaşık bir yapı taşıdığını belirtiyor. Sperm sayısının çok düşük olduğu veya menide hiç sperm bulunmadığı durumların yaklaşık yüzde 85’inde kesin bir neden tespit edilemediğini, kalan vakalarda ise varikosel veya hormonal problemler gibi rahatsızlıkların görüldüğünü ifade ediyor. Özellikle obezite sorunu yaşayan erkeklerde sperm sayısında önemli düşüşler yaşanabiliyor; ancak kilo kaybı sonrası sperm üretimi yeniden artış gösterebiliyor. Bu durum, erkek kısırlığının tedavisini daha da zor hale getiriyor.
Yapay zeka, sperm hücrelerini daha detaylı incelemeye olanak tanıyor. Gelişmiş görüntü analiz sistemleri ve makine öğrenimi algoritmaları, binlerce sperm görüntüsünü analiz ederek en kaliteli sperm hücrelerini seçiyor. Bu, mikroenjeksiyon (ICSI) işlemlerinde büyük bir avantaj sağlıyor; çünkü doğru sperm seçimi, embriyo kalitesini ve hamilelik şansını artırıyor.
Son yıllarda, yapay zeka teknolojileri sağlık alanında büyük bir ilerleme kaydetti ve üreme tıbbına da önemli katkılar sağladı. Tüp bebek tedavilerinde erkek üreme sağlığının değerlendirilmesi ve tedavi başarısının artırılması amacıyla yapay zeka destekli sistemler kullanılmaya başlandı. Geleneksel yöntemlerde sperm analizi, uzman embriyologlar tarafından mikroskop altında yapılırken, bu süreç zaman alıcı ve kişiye göre değişkenlik gösterebiliyor. Yapay zeka ise daha hızlı, standart ve objektif sonuçlar sunarak bu süreci optimize ediyor.
Yeni bir sistem sayesinde, normal analizlerde hiç sperm tespit edilemeyen örneklerde bile yapay zeka, çok az sayıda sperm hücresini tespit edebiliyor. Böylece daha önce gebe kalma şansı bulunmayan hastalar için yeni bir umut doğuyor.
Genç erkekler için uyarı: Modern yaşam koşulları, beslenme alışkanlıkları, stres ve hava kirliliği gibi faktörler, üreme fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir. Son yıllarda erkeklerin sperm sayısında ciddi bir düşüş gözlemleniyor. Bu nedenle, genç erkeklerin de sperm sayısı ve morfolojisi hakkında bilgi sahibi olmaları ve gerektiğinde sperm dondurma işlemi yaptırmaları, gelecekte baba olma şanslarını korumaları açısından son derece önemlidir.
Ayrıca, PRP ve eksozom uygulamaları erkek infertilitesinde araştırma konusu olmaya devam ediyor. Bu uygulamalar, testislerde sperm üretiminden sorumlu dokuların yeniden aktive edilmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Sperm hareketinde ve morfolojisinde ciddi bozulmalar görülen durumlarda, PRP, eksozom uygulamaları ve yapay zeka destekli sperm seçimi birlikte değerlendirilerek gebelik şansını artırma hedefleniyor.
Bir diğer önemli gelişme ise robotik mikroenjeksiyon sistemlerinin kullanıma girmesi. Yapay zeka tarafından seçilen sperm, bu robotik sistemler aracılığıyla yumurtalara hassas bir şekilde enjekte edilebiliyor. Bu süreç, gelecekte baba olma hayalini gerçeğe dönüştürmek için umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.
