“`html

Dev Balkabağı Yetiştiricileri Arasındaki Küresel Rekabet

“Muggle” adı verilen dev balkabağı, tam 1.278 kg ağırlığa sahip ve 6.4 metreyi aşan çevresiyle 4 Ekim 2025’te Guinness Dünya Rekorları Kitabı’na “en ağır balkabağı” ve “en geniş çevreye sahip balkabağı” olarak kaydedildi.

Paton İkizlerinin 51 Yıllık Mücadelesi

İkizler Ian ve Stuart Paton, bu başarıları için tam 51 yıl mücadele ettiler. Ian Paton, “13 yaşında bir miktar tohum verildi ve o günden sonra bir tutku başladı,” diyor. “İlk başta 24.5 kg’lık bir balkabağı yetiştirmiştik ve o andan itibaren bu işe hastası olduk.”

İkizler, sıklıkla Hagrid gibi Harry Potter karakterleriyle adlandırdıkları balkabaklarıyla uğraşarak çeşitli unvanlar kazandılar. 2022 yılında en ağır İngiliz balkabağı unvanına sahip olsalar da, Amerika’nın dev balkabaklarıyla yarışmak çok daha zorlu bir hedef. Stuart, bu yıl emekliye ayrılmayı düşünse de Ian, yarışmalara devam edecek.

“Gerçekten bu dev boyutlarla ilgili,” diyen Ian, “bir tohum ekiyorsunuz ve ortaya dev bir canavar çıkıyor,” ifadelerini kullanıyor.

Balkabağı Hastalığı ve Küresel Rekabet

Günümüzde “balkabağı hastalığı” dünya genelinde bir tutku haline geldi. 1992 yılında kurulan Great Pumpkin Commonwealth, nowayla birlikte sadece balkabağı değil, karpuz, domates ve diğer dev sebzelerin de tescil etkinliklerini düzenlemekte. Bu kuruluş, Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkede dev balkabağı yarışmaları düzenlemektedir. Bu rekabet oldukça şiddetli olup, aynı zamanda kazançlıdır; ancak dev balkabağı yetiştirmenin ardında saygın bir bilimsel çalışmada yatmaktadır.

Dev Balkabaklarının Tarihçesi

Dev sebzeler yetiştirmek için çaba gösteren insanlar yeni bir fenomen değil. ABD’nin Batı Alaska Eyalet Fuarı’nda 1920’lerde dev lahana yarışmaları düzenleniyordu. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali 1974 yılında başlamıştı. O dönem 60 kg ağırlığında bir balkabağı şampiyonluk kazanmıştı. Zamanla bu ağırlıklar katlanarak arttı.

Cornell Üniversitesi’nde çalışan Steve Reiners, “Bir tonluk balkabağını göreceğimiz düşünülmemişti ama şimdi bunu başardık,” diyor. Ron Wallace, 2012 yılında 911 kilogramlık örneğiyle bu eşiği geçmişti. Artık 3.000 pound (1.360 kg) aşmak mümkün.

“Birkaç yıl önce, 20.000 pound’a kadar çıkabileceklerini bahseden bir mühendis görmüştüm,” diyen Reiners, dev balkabağının dış kısmının genellikle 30 cm kalınlığında olduğunu belirtiyor. Ancak yetiştirme konusunda bir süre kısıtlaması var.

Paton ikizlerinin balkabağı “Muggle,” bir tohumdan Sindirella’nın arabasını geçecek boyuta yalnızca 131 günde ulaştı.

Başlangıçta Her Şey Bir Tohum

Ödüllü balkabağı, daha önceki rekorları kıran pek çok balkabağı gibi bir Atlantik Dev çeşididir. 1970’lerde geliştirilen bu devlerin tohumları, sıradan kabak tohumlarından biraz daha büyüktür. Bitkiler büyüdükçe, günlük 30 cm kadar uzayan sarmaşıklar, yetiştiriciyi en yüksek verimi elde etmek için en iyi örnekleri seçmeye zorlar.

“Balkabaklarımız neredeyse günde 32 kg, 10 günde 320 kg’a kadar büyüyebiliyor,” diyen Paton, bunun sırrının bol su olduğunu belirtiyor. Yetiştiriciler, bu dev balkabaklarını günde 500 litre su ile besliyor. “Susuz kalmıyorlar,” diyor.

Bahçıvanlar, dev balkabaklarını yetiştirmenin sadece bir sanattan ibaret olmadığını, genetik seçilim, sabır ve detaylı bakım gerektirdiğini vurguluyor. Minnesota’daki Anoka Teknik Üniversitesi’nde çalışan Travis Gienger, bu konudaki başarısını genetik ve doğru yöntemlere bağlıyor.

Gienger, “Kazanmak için kalın bir kabuk şart,” diye belirtiyor. 2022’de Kuzey Amerika rekorunu kıran Gienger, bu yıl da 1.247 kilogramlık “Michael Jordan” adlı dev balkabağı ile yeni bir rekor elde etti.

Gienger, hayatı boyunca bu işe adandığını ifade ediyor. “Babam, küçükken 50 kg’lık balkabakları yetiştiriyordu. O zamanlar birlikte yarışmalara gidip kazananları görmüştüm,” diyor. Yaklaşık otuz yıl sonra kendisi de dünya rekoru sahibi oldu.

Balkabağındaki Şan ve Servet

Dev balkabağı yarışmalarında başarılı olmak birçok zorlukla dolu. Gienger’in bu yılki potansiyel şanslı balkabağının kenarında oluşan ufak bir delik, hepsinin çürüyerek yok olmasına neden oldu. “Birçok dış faktör bunu etkileyebiliyor,” diyor Gienger. “Hava durumu önemli bir etken. Yağmur, aşırı sıcaklık veya soğuk şartlar, hepsi soruna neden olabilir.”

Balkabakları olgunlaştığında, kaldırılması için özel ekipman gerekolur. Geçtiğimiz sene Gienger, kazanan balkabağını tartım için 3.200 km’yi kat ederek Kaliforniya’ya götürdü. Yarışmadan sonra New York’a dönmek için diğer yetiştiricileriyle birlikte parçalara ayırmak zorunda kalmıştı.

Yine de tüm çabalarına değmektedir. Michael Jordan’ın bir tohumu 349 dolara satılmakta ve Gienger, 30.000 dolarlık ödül kazanmış, eğlenceli bir hafta sonu geçirmiştir. “Gerçekten iyi bir alışveriş oldu,” diyor ve ekliyor: “Kazanan balkabağı ile büyük geçit töreninde yer alıyoruz.”

Kazanan için esas gurur, maddi ödülden fazla bir anlam taşımaktadır. Paton’un sözleriyle, bu balkabaklarının yetiştirilmesi belli bir maliyet gerektirmektedir. “Bunu dünyanın en dost canlısı sporu olarak tanımlıyoruz çünkü herkes birbirine yardım ediyor,” diyor Paton. “Sonuçta, doğayla yapılan bir zeka yarışı.”

Yazar: Diana Hubbell/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Dev Balkabağı Yetiştiricileri Dünya Hakimiyeti İçin Yarışıyor yazısı ilk olarak Popular Science üzerinde yayımlanmıştır.

“`