Kurtuluş Savaşı’nın unutulmaz simgelerinden biri olan İsmet Tayyaresi, Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan özenli bir maketle ziyaretçilere sunuluyor. Bu maket, Türk tarihinin dönüm noktalarından birini temsil ediyor. 1921 yılında, İngiltere’den Yunan ordusuna teslim edilmek üzere yola çıkan uçağın, Kuşadası üzerindeyken düştüğü biliniyor. Uçağın enkazına Türk ve İtalyan ekipleri ulaşmış; anlaşma gereğince mürettebat İtalyanlara, enkaz ise Türkler tarafından sahiplenilmiştir.
Enkaz parçaları gizlice deve ve atlarla Muğla’ya taşınmış ve burada Makinist Eşref Bey’in liderliğindeki yerel ustalar tarafından onarılmıştır. Uçak, ünlü havacı Vecihi Hürkuş tarafından deneme uçuşlarına tabi tutulduktan sonra Sakarya Meydan Savaşı’na katılmıştır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Prof. Dr. Bayram Akça, bu olayın tarihi önemine dikkat çekerek, “Muğla, Milli Mücadele döneminde yaklaşık 1,500 şehit vermiştir. Ayrıca, Aydın cephesine önemli bir maddi destek sağlamıştır” dedi.
İngilizlerin İzmir işgalindeki rolüne vurgu yapan Akça, bu dönemde Yunanlıların destekçisi olduklarını belirtti. İngilizlerin, 1921 yılında Yunan ordusuna yardım amacıyla gönderdiği uçaklardan birinin düşmesi sonucunda, Türkler ile İtalyanlar arasında kısa süreli bir çatışma yaşanmış. Uçak, Türkler tarafından Muğla’ya taşınmış ve burada onarılarak yeniden uçabilecek hale getirilmiştir.
Vecihi Hürkuş’un Muğla’ya gelerek uçak üzerinde yaptığı deneme uçuşları, Türk havacılığı açısından büyük bir önem taşımaktadır. 7 Temmuz’da Ankara’dan yola çıkan Hürkuş, 9 Ağustos’ta Muğla’ya ulaşmış ve burada Eşref Bey ile birlikte uçak üzerinde çalışmalara başlamıştır. Akça, “Uçağın onarımının ardından 19 Ağustos’ta Akşehir’e gönderilmiştir. Akşehir o dönem Türk Hava Kuvvetleri’nin merkezi konumundaydı” ifadelerini kullandı.
Bu tarihi ve efsanevi hikaye, Muğla’daki sergide tüm detaylarıyla gözler önüne seriliyor ve Kurtuluş Savaşı’nın önemini bir kez daha hatırlatıyor.
